JSP SHRARA / BRONLEMMA 002 · Gezondheidsinformatie · Inhoudelijk nagelezen op 9 oktober 2026 · Status: bron beschreven, geen klinisch advies of onafhankelijke SHRARA-review
Wat veroorzaakt malaria?
Malaria is volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een ziekte veroorzaakt door Plasmodium-parasieten. De gebruikelijke overdracht naar mensen verloopt via de beet van een geïnfecteerde vrouwelijke Anopheles-mug. Dat maakt de mug de belangrijkste overdrager, niet de veroorzakende parasiet zelf.
De onderzoekbare claim
Claim G-001: ‘Malaria wordt veroorzaakt door parasieten en wordt doorgaans overgedragen via bepaalde geïnfecteerde muggen.’ Let op de woorden ‘wordt veroorzaakt’ en ‘doorgaans overgedragen’; zij verwijzen naar verschillende biologische rollen.
Bronnen, herkomst en datum
WHO — Malaria Fact Sheet (4 december 2025) beschrijft de oorzaak, risicofactoren en overdracht. De WHO-vragen-en-antwoorden over malaria lichten de parasieten en de muggenoverdracht verder toe. WHO benoemt daarnaast minder gebruikelijke transmissieroutes, waaronder besmet bloed; ‘alleen via een muggenbeet’ is dus te absoluut.
Wat zou een misleidende formulering zijn?
Een uitspraak als ‘muggen veroorzaken de parasiet’ verwart ziekteoorzaak en overdracht. Evenzeer is ‘je kunt malaria nooit via bloed krijgen’ te stellig. Dat een feit op een belangrijke bronpagina staat, betekent niet dat elk detail van elke patiëntsituatie hiermee is vastgesteld.
Wat weten wij niet uit dit dossier?
Dit voorbeeld bevat geen persoonlijke diagnose, individueel risico, actueel plaatselijk besmettingsniveau of behandelingsadvies. De WHO-informatie kan worden bijgewerkt; dit dossier is geen continue monitoring. Bij symptomen, reizen naar risicogebieden of een mogelijke besmetting is gekwalificeerde medische beoordeling noodzakelijk.
De toetsingsroute
Claim: oorzaak en gebruikelijke overdracht. Bronnen: twee WHO-pagina's van dezelfde organisatie; dit zijn geen onafhankelijke bronketens. Techniek: onderscheiden van oorzaak en vector. Intentie: niet onderzocht. Effect: niet gemeten. Alternatief: andere mogelijke transmissieroutes in specifieke gevallen. Zekerheid: overeenstemming met de beschreven WHO-informatie, zonder afzonderlijke klinische review van SHRARA. Beslissing: educatief bronlemma, geen medische dienstverlening.
Vaste onderzoeksverwijzing
Onderwerpcode: TOPIC-HEALTH-MALARIA-001. Claimcode: CLAIM-HEALTH-001. Broncode: SRC-WHO-MALARIA-001. Zie het openbare register. Dit is geen klinisch beoordeeld individueel medisch dossier.