JSP SHRARA MENU · Bron & Betekenis · Encyclopedie · Nieuws & Media · Bewijslaboratorium · Taalacademie · De Ochtendkrant · Kinderen & Scholen · Onze Open Methode
JSP SHRARA — onze eigen encyclopedie en kenniszoekmachine
Een onafhankelijk alternatief voor encyclopedieën zoals Wikipedia. JSP SHRARA bouwt een eigen kennisomgeving om onderwerpen op te zoeken, specifieke uitspraken te controleren en oorspronkelijke bronnen naast verschillende versies van een verhaal te leggen. Wij zijn niet verbonden aan of goedgekeurd door Wikipedia of de Wikimedia Foundation.
Wat bestaat nu? Deze encyclopediepagina, de eerste afzonderlijke bronlemma's en onze openbare voorbeeldbibliotheek zijn online. De volledige eigen zoekmachine, automatische vergelijking van Wikipedia-versies, wereldwijde dekking en directe DAM-DMA-integratie zijn nog in ontwikkeling. Een resultatenlijst of AI-antwoord wordt nooit voorgesteld als volledig geverifieerd zonder dat controlewerk werkelijk is uitgevoerd.
Begin nu met de beschikbare kennis: doorzoek de voorbeeldonderwerpen via het overzicht, open het maanlemma of het malarialemma, en bekijk onze gedateerde bron- en claimregistraties. Dit is een handmatig navigeerbare startbibliotheek, nog geen volwaardige zoekmachine.
Elk onderwerp verdient een goede vraag
Onze ambitie is om de kennisgebieden die mensen op Wikipedia en gespecialiseerde naslagwerken zoeken te ontsluiten, te verbinden en te verdiepen. Een grote verzameling onderwerpen is echter nog geen verzameling bewezen waarheden.
Drie lagen per onderwerp
1. Eenvoudige uitleg. Waar gaat het onderwerp over? Welke woorden moet een beginner kennen? Wat weten wij op hoofdlijnen?
2. Verifieerbare verdieping. Welke primaire teksten, wetenschappelijke onderzoeken of betrouwbare registraties dragen de specifieke beweringen? Welke alternatieve interpretaties bestaan er?
3. Onderzoeksdossier. Wanneer is dit onderwerp voor het laatst onderzocht? Wat is onzeker of omstreden? Waar vinden mensen oorspronkelijke bronnen en correcties?
Wat gebeurt er met Wikipedia?
Waar licenties het toestaan kan materiaal worden hergebruikt met correcte toeschrijving en naleving van de licentie. Dat materiaal wordt niet automatisch als feit goedgekeurd. Ook populaire, vaak geciteerde of officiële bronnen kunnen fouten bevatten.
Voorbeeld van een onderwerp: framing
Framing is de wijze waarop een kwestie wordt gepresenteerd zodat bepaalde aspecten opvallen. Het bestaan van framing bewijst niet automatisch manipulatie, een leugen of een verandering in stemgedrag. Voor die zwaardere uitspraken is apart bewijs nodig.
Huidige status
De inhoudsarchitectuur is in ontwikkeling. Deze pagina biedt nog geen complete encyclopedie of gecontroleerde dekking van alle onderwerpen.
De eerste echte bronvoorbeelden
Wij hebben een voorbeeldbibliotheek gebouwd met afzonderlijke dossiers. Het maanlemma verwijst naar NASA; het malarialemma verwijst naar de WHO. Beide maken hun bronstatus en grenzen expliciet. Een externe bron beschrijven is niet hetzelfde als een volledige onafhankelijke SHRARA-review uitvoeren.
DAM-DMA: de beoogde onderzoeksassistent achter SHRARA
DAM-DMA is bedoeld om een toekomstige SHRARA-zoekvraag op te splitsen in controleerbare uitspraken, originele bronnen te vergelijken, verschillen tussen bronversies te signaleren, tegenevidentie te vinden en de onderbouwing in begrijpelijke taal te presenteren. Mensen moeten daarna zelf kunnen doorklikken, bezwaar maken en vaststellen waar de analyse tekortschiet. DAM-DMA is momenteel niet als werkende productiezoek- of factcheckmotor aan deze pagina gekoppeld.
Hoe wij beweringen op Wikipedia of een andere website willen controleren
- Leg de precieze bewering vast. Bewaar artikeladres, geraadpleegde datum, relevante tekst, context en waar mogelijk de concrete paginaversie.
- Ga terug naar de oorspronkelijke bronnen. Een voetnoot, krant of persbericht kan onjuist, verouderd, uit verband gehaald of van andere publicaties overgeschreven zijn.
- Controleer de bewijswaarde. Ondersteunt de bron exact deze bewering, slechts een deel ervan of helemaal iets anders? Zijn meerdere bronnen daadwerkelijk onafhankelijk?
- Zoek actief naar tegenspraak. Vergelijk tegenbewijs, latere correcties, vakliteratuur, primaire documenten en de grenzen van wat men kan weten.
- Label de uitkomst nauwkeurig. Bijvoorbeeld: bevestigd binnen deze afbakening, gedeeltelijk ondersteund, onjuist, verouderd, betwist, onvoldoende bewijs of nog niet onderzocht.
- Toon de geschiedenis. Onderbouw de beoordeling, publiceer geldige tegenargumenten, vermeld correcties en maak wijzigingen later controleerbaar.
Een fout is niet automatisch een leugen. Een aantoonbaar onjuiste passage kan voortkomen uit vergissingen, gedateerde informatie, verkeerd brongebruik of bewuste misleiding. Alleen als het bewijs ook de opzettelijke misleiding ondersteunt, kan zo'n zwaardere conclusie gerechtvaardigd zijn. Dezelfde toets geldt voor onze eigen teksten en voor antwoorden die DAM-DMA later zou produceren.
Wat een toekomstige zoekopdracht moet laten zien
Bij elk gevonden onderwerp willen we naast een eenvoudig antwoord ook bronlinks, datum en versie, oorspronkelijke citaten waar hergebruik is toegestaan, feiten tegenover interpretaties, relevante meningsverschillen, bewijsbeperkingen en eventuele correcties tonen. De bezoeker mag nooit hoeven kiezen tussen blind vertrouwen in Wikipedia en blind vertrouwen in SHRARA.
Onze eigen naam en verantwoordelijkheden
De naam en vormgeving van onze dienst zijn JSP SHRARA, niet Wikipedia. Een eventuele verwijzing naar Wikipedia dient uitsluitend om een externe bron of een aantoonbaar gecontroleerde bewering te identificeren. Voor overname of bewerking van teksten en afbeeldingen gelden steeds de concrete auteursrechtelijke en licentievoorwaarden; geen bulkimport zonder afzonderlijke rechtencontrole.
Zo maken wij een lemma · Bewijsstukken en bronverankering · Correcties en bezwaar · Technische ontwikkelstatus.